Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ: Tham vọng lớn nhất của Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế hàng hải đang thành hình

Dự án

Ngày 26/7/2026, TP.HCM chính thức thành lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ. Khu vực này trải rộng 4,174 ha tại phường Tân Phước và Tân Hải - thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước khi sáp nhập vào TP.HCM tháng 7/2026 - và được tổ chức thành 8 tiểu khu chức năng liên kết, bao phủ toàn bộ chuỗi cảng biển, logistics, công nghiệp và dịch vụ đô thị.

Tám tiểu khu gồm: Khu bến cảng container hiện hữu (305 ha); Khu bến cảng Container Cái Mép Hạ - Tiểu khu 2 (351 ha); Khu bến cảng Container Cái Mép Hạ(780 ha); Ga đường sắt Cái Mép Hạ trên tuyến Biên Hòa–Vũng Tàu (30 ha); Cảng đường thủy nội địa (311 ha); Phần phía Nam KCN Cái Mép (272 ha); Trung tâm logistics Cái Mép Hạ (906 ha); và Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ (850 ha). Khu vận hành theo mô hình phi thuế quan, với chức năng kiểm tra hải quan và quản lý nhà nước được thực hiện theo cơ chế tập trung dưới sự giám sát của HEPZA.

Trong đó, dự án Khu bến cảng Container Cái Mép Hạ - Tiểu khu 2 (351 ha) được trao cho liên doanh Geleximco-ITC-SCIC gồm Tập đoàn Geleximco, Công ty CP Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC Corp) và SCIC Investment, tổng vốn đầu tư hơn 50,820 tỷ đồng ($1.93 tỷ). Trung tâm logistics và khu đô thị-dịch vụ vẫn đang mở để thu hút nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước, UBND TP.HCM đang hoàn thiện quy hoạch chi tiết.

Quy mô và logic chiến lược

Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ là Khu Thương mại tự do lớn nhất Việt Nam tính theo diện tích - hơn gấp đôi quy mô Khu Thương mại tự do Đà Nẵng (khoảng 2,000 ha). Đặc điểm nổi bật là tích hợp đa phương thức. Trong khi hầu hết các khu công nghiệp và logistics Việt Nam lấy kết nối đường bộ làm hạ tầng giao thông chính, Cái Mép Hạ kết hợp cảng nước sâu tại cụm Cái Mép - Thị Vải, kết nối đường thủy nội địa, kết nối đường sắt trực tiếp qua tuyến Biên Hòa–Vũng Tàu và đường bộ trong một khung phi thuế quan thống nhất.

Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ còn được thiết kế như một nút kết nối trong mạng lưới giao thông và logistics rộng hơn ở miền Nam Việt Nam. Ba trụ cột kết nối chiến lược là: cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải - đã có các tuyến tàu gọi trực tiếp tại các cảng lớn ở Mỹ và châu Âu mà không cần trung chuyển; Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đang triển khai với vốn cam kết $4.96 tỷ; và Sân bay Quốc tế Long Thành tại Đồng Nai, nhắm mục tiêu vận hành thương mại cuối 2026. Sự kết hợp này cho phép khu vực nắm bắt dòng hàng hóa đồng thời qua đường biển, hàng không và đường thủy nội địa, thay vì cạnh tranh dựa trên một lợi thế vận tải duy nhất.

Cơ hội đầu tư còn mở

Hai tiểu khu lớn nhất tính theo diện tích - Trung tâm logistics 906 ha và khu công nghiệp-đô thị 850 ha - chưa được giao cho nhà đầu tư. Cộng lại, hai tiểu khu này chiếm khoảng 42% tổng diện tích Khu thương mại tự do và đại diện cho cơ hội đầu tư trực tiếp nhất với các nhà vận hành logistics nước ngoài, doanh nghiệp phân phối và nhà đầu tư sản xuất nhẹ đang đánh giá hành lang miền Nam Việt Nam.

Lộ trình phát triển 3 giai đoạn trải dài từ Giai đoạn 1 (2026–2030) tập trung kích hoạt hạ tầng hiện hữu và thu hút nhà đầu tư chiến lược, qua Giai đoạn 2 (2030–2035) nhắm đưa toàn bộ khu vào vận hành và xây dựng hệ sinh thái kinh tế biển xanh, đến Giai đoạn 3 (sau 2035) hướng tới vai trò trung tâm trung chuyển hàng hải khu vực và quốc tế tại châu Á. Liên doanh Besix-Boskalis-Hateco và Sun Group đã bày tỏ quan tâm với các tiểu khu chưa được phân bổ. Với nhà đầu tư đang đánh giá hạ tầng logistics, kho bãi cạnh cảng hoặc sản xuất tại miền Nam Việt Nam, Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ vẫn còn dư địa định vị sớm tại hai tiểu khu lớn nhất - kết hợp đa phương thức vận tải, ưu đãi thông quan và gần Long Thành trong một cơ chế duy nhất.